Loading...
O’zbekcha Русский O’zb Рус

Ўзбекистонда молиявий оғир аҳволдаги бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича янги чоралар жорий этилмоқда



Улашинг :


Фаолият юритмаётган ва тугатилган компаниялар сони ортиб бораётгани сабаб ҳукумат тўловга қобилиятсизлик институтини янгиламоқчи. Бунда Тўловга қобилиятсизлик ишлари бўйича агентлик тузиш, соҳа бўйича электрон платформани ишга тушириш, шунингдек, санация механизмларини кенгайтириш кўзда тутилган.

Шавкат Мирзиёев тўловга қобилиятсизлик институтини такомиллаштириш ва молиявий аҳволи оғир тадбиркорлик субъектларини соғломлаштириш бўйича янги ёндашувлар юзасидан тақдимот билан танишди, деб хабар берди президент матбуот хизмати.

Сўнгги йилларда хусусий секторнинг иқтисодиётдаги улуши 45% дан 58% гача ўсди. Ҳозирги кунда мамлакатда 300 мингдан ортиқ якка тартибдаги тадбиркорлар ва тахминан 5,5 миллион нафар ўзини ўзи иш билан таъминлаган шахс мавжуд.

2026 йилда кичик ва ўрта бизнес субъектлари 140 триллион сўм кредит олиши, маҳалла лойиҳаларига яна 8 миллиард доллар, ишлаб чиқариш, савдо ва хизмат кўрсатиш инфратузилмасини ривожлантириш учун ҳудудларга 20 триллион сўм ажратилиши кутилмоқда.

Шу билан бирга, яратилган корхоналар ва иш ўринларини сақлаб қолиш, молиявий қийинчиликка дуч келган тадбиркорлик субъектларини эрта босқичда қўллаб-қувватлаш борасида ҳали ечимини кутаётган масалалар кўплиги қайд этилди.

Ҳозирги вақтда фаолиятсиз ва тугатилган компаниялар сони ортиб бормоқда ва тизим кўпинча бизнесни тиклашдан кўра ёпишга қаратилган.

Тақдимотга кўра, молиявий аҳволи ёмонлашиб бораётган 93 000 та компаниядан атиги 10 000 таси учун банкротлик жараёни қўзғатилган. Реабилитация механизмлари суст: сўнгги беш йил ичида 68 та корхонадан атиги 7 таси реабилитация қилинган.

Судларнинг иши танқидий таҳлил қилинди. Бир қатор ҳолларда ишларни кўриб чиқиш муддатлари ўтказиб юборилган, асоссиз қарорлар қабул қилинган ва фирибгарлик белгиларини текшириш механизмлари етарли эмаслигича қолмоқда. Бундан ташқари, суд бошқарувчиларига иш ҳақи тизимидаги бўшлиқлар малакали мутахассисларни ёллашга тўсқинлик қилмоқда.

Шунингдек, соҳа рақамлаштирилмагани, онлайн мониторинг ва назоратнинг йўқлиги, банкротлик ёки тўловга қодир бўлмаган корхоналарнинг очиқ реестри мавжуд эмаслиги ва давлат идоралари ўртасида маълумот алмашинуви самарали ташкил этилмагани таъкидланди.

Шу муносабат билан президентга ушбу соҳада давлат бошқаруви самарадорлигини оширишнинг янги ёндашувлари таклиф қилинди.

Хусусан, Адлия вазирлиги таркибида Тўловга қобилиятсизлик ишлари бўйича агентлик ташкил этиш таклиф қилинди. Ушбу тузилма давлат идоралари ишини мувофиқлаштиради, банкротлик сабабларини таҳлил қилади ва компанияларга инқироздан чиқишга ёрдам беради.

Суд бошқарувчилари палатасини ташкил этиш таклиф қилинмоқда, бу палата уларнинг ишини мувофиқлаштиради, малака оширишни ташкил қилади, қонунчилик ва касбий этика қоидаларига риоя қилинишини назорат қилади ҳамда уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилади.

Оғир молиявий вазиятга тушиб қолган корхоналарни қўллаб-қувватлашнинг янги механизмлари тақдим этилди.

Хусусан, кичик ва ўрта бизнес учун Бизнесни кафолатлаш миллий компаниясининг кафолати орқали уларнинг молиявий тикланишига кўмаклашиш режалаштирилган.

Тижорат банклари Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси орқали паст фоизли кредит линияларини очади. Тижорат банклари томонидан тақдим этилган кредитлар бўйича асосий қарз ва фоиз тўловлари реабилитация жараёни тугагунга қадар кечиктирилади. Кейин кредитлар уч йил ичида қайтарилади, бу эса қарзларни қайта тузиш учун замин яратади.

Халқ депутатлари туман ва шаҳар кенгашлари айрим солиқларни тўлашни кечиктириш ёки қарзларни бўлиб-бўлиб тўлаш имкониятига эга бўлади.

Солиқ органлари депозит, банк кафолати ёки суғурта полиси асосида фойдаланишлари мумкин бўлган худди шу механизмлардан фойдаланадилар.

Судгача реабилитацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш кенгайтирилади. Кредиторлар билан келишувлар, молиявий ёрдам, солиқ ва кредит тўловларини кечиктириш, қарзларни сотиб олиш, ишлаб чиқаришни қайта мақсадли бошқариш, корхоналарни қайта ташкил этиш, малакали мутахассисларни жалб қилиш ва ходимларни қайта тайёрлаш каби воситалар жорий этилади.

Банкротлик ишларини юритиш учун ягона электрон платформани жорий этиш таклиф қилинди. Ушбу платформа банкротлик жараёнига тортилган шахслар, реабилитация қилинаётган корхоналар ва суд бошқарувчиларининг реестрларини юритади.

Ариза топширишдан тортиб, бизнесни тугатишгача бўлган барча жараёнлар электрон тарзда амалга оширилади. Бундан ташқари, ушбу тизим маълумотларига кириш жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари учун очиқ бўлади.

Бу соҳада шаффофликни таъминлаш, ахборот алмашинувини тезлаштириш, назорат ва мониторингни кучайтириш ҳамда аризаларни кўриб чиқиш вақтини қисқартириш кутилмоқда.

· Президент тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш фақат янги корхоналар ташкил этиш билан чекланиб қолмаслиги кераклигини таъкидлади. Мавжуд бизнесни сақлаб қолиш, вақтинча қийинчиликларга дуч келаётганларга ўз вақтида ёрдам кўрсатиш ва уларни иқтисодий фаолиятга қайтариш зарурлиги айтилди.

gazeta.uz


Сарлавха :
Иқтисодиёт

06 04 2026 / 15:14